سرگیجه چیست؟ چه عواملی باعث سرگیجه می شوند؟

سرگیجه یکی از دلایل شایع مراجعه افراد به اورژانس و مراکز درمانی می باشد. عوامل زیادی باعث بروز سرگیجه میشوند که برخی از آنها میتوانند خطرناک باشند.

تقریبا همه ما حداقل یكبار در طول زندگی دچار سرگیجه شده ایم. سرگیجه كارهای روزمره را براحتی مختل میكند و تحمل فرد را بسیار پایین می آورد. سرگیجه بیماری نیست، بلكه یك نشانه است و میتواند وجود یك بیماری را اطلاع دهد.

تعریف سرگیجه

سرگیجه دو نوع است. نوع واقعی آن Vertigo نام دارد كه در آن محیط به دور فرد میچرخد و یا اینكه خود فرد به دور محیط می چرخد. نوع دیگر سرگیجه Dizziness نام دارد. در این حالت فرد احساس گیجی، منگی و یا عدم ثبات می كند و بصورت واقعی نمی چرخد.

نشانه های سرگیجه

سرگیجه بصورت یكی از موارد زیر از جانب افراد بیان می شود:

احساس كاذب چرخش ( احساس دَوَران): در مواردی كه فرد چشمانش باز است محیط به دور او میچرخد و در مواردی كه چشمانش بسته است خودش به دور محیط میچرخد.

سبك شدن سر یا احساس غش كردن

احساس از دست دادن تعادل و مشكل در راه رفتن

احساس سنگینی سر یا شناور بودن

علل سرگیجه

بعضی از بیماریها میتواند منجر به سرگیجه شود. حفظ تعادل بدن بصورت طبیعی بر عهده سه سیستم بینایی ، گوش داخلی و سیستم حفظ ثبات بدن ( عضلات و ستون فقرات) می باشد. هركدام از این سیستم ها اطلاعاتی را بصورت لحظه ای به مغز ارسال می كنند و با تركیب آنها تعادل بدن حفظ میگردد. مشكل در هركدام از این سیستم ها باعث به هم خوردن سیستم تعادل میشود.

 

سرگیجه وضعیتی خوش خیم (BPPV)

گوش داخلی دارای رسوبات كربنات كلسیم  ( سنگریزه) بر روی غشای اندام های تعادلی است. جدا شدن این سنگریزه ها و معلق ماندن آنها درون مجاری نیم دایره ای تعادلی باعث احساس كاذب چرخیدن و در نتیجه احساس سرگیجه می شود. این نوع سرگیجه BPPV نامیده میشود و بصورت چرخشی احساس میشود.

التهاب عصب گوش

التهاب عصب گوش باعث شروع ناگهانی سرگیجه میشود. سرگیجه ناشی از این اختلال بصورت چرخشی و مداوم میباشد و ممكن است تا چند روز به طول بیانجامد. ممكن است كاهش شنوایی هم بهمراه سرگیجه وجود داشته باشد. التهاب عصب گوش معمولا بصورت خودبخودی بهبود می یابد.

التهاب گوش داخلی ( لابیرنتیت) و دیگر اختلالات آن

مایع گوش داخلی ممكن است دچار عفونت حاد شود. در این موارد معمولا فرد كاهش شنوایی، وزوز گوش و سرگیجه را تجربه میكند. مراجعه به پزشك گوش و حلق و بینی و مصرف دارو كمك شایانی به بهبود علایم خواهد كرد. برخی دیگر از اختلالات گوش داخلی باعث بوجود آمدن احساس عدم تعادل خصوصا هنگام تاریكی یا بستن چشم ها میشود.

بیماری منیر

در بیماری منیر فشار مایع گوش داخلی افزایش می یابد و احساس پر بودن گوش به فرد دست می دهد. سرگیجه ناشی از بیمارس منیر ، چرخشی می باشد و بصورت حمله های ناگهانی فرد را تا چند ساعت درگیر میكند. كم شنوایی، وزوز گوش و احساس پری گوش از دیگر علایم این بیماری است.

میگرن

میگرن ممكن است فقط بصورت سردرد مشاهده نشود. برخی افراد علاوه بر سردرد، سرگیجه را هم تجربه میكنند. سرگیجه ناشی از میگرن ممكن است چند ساعت تا چند روز بطول انجامد. علاوه بر سرگیجه فرد ممكن است تاری دید و دوبینی را هم تجربه كند.

 

نوروم اكوستیك

نوروم اكوستیك توموری خوش خیم است كه عصب گوش را درگیر میكند. این عصب ، حلزونی-تعادلی نام دارد و اطلاعات دریافتی از گوش را به مغز منتقل میكند. نوروم اكوستیك منجر به بروز سرگیجه و عدم تعادل میشود. علاوه بر آن بیمار كاهش شنوایی و وزوز گوش را در گوش درگیر احساس میكند.

كاهش فشار خون

در افرادی كه دارای كاهش شدید فشار خون هستند نوعی سرگیجه بصورت سبك شدن سر و احساس غش كردن بوجود می آید. این حالت ها معرلا هنگام نشستن یا برخاستن بیشتر است.

 

مشكلات حسی

در سالمندان اختلالاتی نظیر ضعیف شدن بینایی و نوروپاتی محیطی ( آسیب عصبی در پاها و اندام های حركتی) شایع است. این موارد باعث سرگیجه از نوع از دست رفتن احساس ثبات و بروز اختلالات تعادلی می شود.

 

بیماری های عصبی

برخی بیماریهای عصبی مانند پاركینسون و آتاكسی مخچه ای به مرور باعث سرگیجه از نوع از بین رفتن احساس ثبات و بروز مشكلات تعادلی می شود.

 

داروها

داروهایی مانند آرام بخش ها، داروهای ضد تشنج، داروهای كاهنده فشار خون و … ممكن است باعث بروز سرگیجه و اختلالات تعادلی شوند.

 

اضطراب و استرس

یكی از دلایل عمده اختلالات تعادلی اضطراب و استرس می باشد. در افرادی كه دارای مشكلات شدید استرسی مانند حملات پانیك و یا ترس دارند اختلالات تعادلی و سرگیجه شایع تر است. حتی استرس كوتاه مدت و نسبتا شدید میتواند باعث ایجاد سرگیجه شود. نكته قابل توجه این است كه در این موارد تا زمانیكه استرس وجود دارد سرگیجه هم وجود خواهد داشت.

 

كم خونی (كمبود آهن)

افرادی كه به كم خونی مبتلا هستند علاوه بر علائمی چون خستگی، احساس ضعف و رنگ پریدگی، سرگیجه هم مشاهده میشود.

 

عوارض سرگیجه

سرگیجه خطر سقوط و آسیب دیدگی و احتمال تصادفات رانندگی را افزایش می دهد. اگر سرگیجه دارید از فعالیت بدنی بالا خودداری كنید . احتمالبروز حالت تهوع و استفراغ بدنبال سرگیجه وجود دارد.

 

چه زمانی سرگیجه نگران كننده است؟

در مواردی كه همراه با سرگیجه شدید یك یا چند مورد از علائم زیر هم وجود دارد سریعا باید به اورژانس مراجعه نمود.

ضربه و صدمه شدید به سر كه منجر به سرگیجه شود.

درد در ناحیه سر و گردن كه شدید باشد و قبلا توسط فرد تجربه نشده است.

تب شدید (بالای ٣٨ درجه)

احساس سفت شدگی گردن

تارشدن بینایی و یا ضعف بینایی ناگهانی

وزوز گوش ناگهانی

كم شنوایی ناگهانی

اختلال تكلم و گفتار

از بین رفتن یا پایین آمدن هوشیاری

درد شدید در قفسه سینه و یا اخلال در روال عادی ضربان قلب ( كند شدن یا تند شدن)

مشكل حركتی و افتادن ناگهانی

 

آزمایش های تخصصی

براساس نوع سرگیجه و علائم فرد، پزشك معالج ممكن است از یك یا مجموعه ای از آزمایش ها استفاده كند. آزمایش خون، تصویربرداری، MRI، آزمایش های سیستم تعادلی محیطی و مركزی، آزمایش پوسچروگرافی، الكتروكوكلئوگرافی، ABR و … با بررسی مناطق مختلف سیستم تعادلی بدن در تشخیص منشا مشكل سركیجه بسیار كمك می كند.

Jacob Tellers/Daily Journal Cutline goes here (need info from story)

 

برای كسب اطلاعات بیشتر به مطالب مرتبط مراجعه نمایید و یا با كلینیكهای جهان سمعك تماس بگیرید.