کم شنوایی نوزادان و کودکان

کودکان کم شنوا صداها را به صورت طبیعی از محیط دریافت نمی کنند و سیستم شنوایی آنها به طور ناقص رشد می کند. کم شنوایی در کودکان باعث اختلال در رشد مغزی و اختلال در تکلم و برقراری ارتباط مناسب اجتماعی می شود.

کم شنوایی در کودکان و نوزادان

 

کودکان کم شنوا صداها را به صورت طبیعی از محیط دریافت نمی کنند و سیستم شنوایی آنها به طور ناقص رشد می کند. کم شنوایی در کودکان باعث اختلال در رشد مغزی و اختلال در تکلم و برقراری ارتباط مناسب اجتماعی می شود. کم شنوایی در کودکان باید به سرعت پیگیری شود و مراقبت های خاص و ویژه ای برای رشد طبیعی روانشناختی ، تحصیلی ، ارتباطی ، و… آنها لازم است.

چه عواملی باعث کم شنوایی در کودکان و نوزادان می شود؟

 

عوامل کم شنوایی مادرزادی در نوزادان

 

کم شنوایی مادرزادی به نوعی از کاهش شنوایی ها گفته می شود که در آن نوزاد با مشکل شنوایی متولد می شود. علت این نوع کم شنوایی می تواند ارثی باشد و یا اینکه به عواملی مرتبط باشد که قبل از تولد (حین بارداری) یا زمان تولد سیستم شنوایی را تحت تاثیر قرار می دهد.

 

دلایل مختلف کم شنوایی مادرزادی در کودکان به شرح زیر است :

 

عوامل ژنتیکی (ارثی) موثر در کم شنوایی نوزادان و کودکان

 

حدود 50 درصد دلایل کم شنوایی های مادرزادی به دلیل مشکلات ژنتیکی رخ می دهد.

 

مصرف داروهای سمی برای گوش و ارتباط آن با کم شنوایی نوزادان

 

مصرف برخی از دارو های سمی برای گوش توسط مادر در دوران بارداری مانند آمینوگلیکوزیدها باعث بروز کم شنوایی حسی عصبی در کودکان می شود.

 

ناسازگاری RH خون مادر و فرزند و احتمال بروز کم شنوایی نوزادان و کودکان

 

ناسازگاری Rh خون مادر و فرزند معمولا باعث کم شنوایی حسی عصبی در نوزاد می شود. این مشکل زمانی رخ می دهد که Rh خون مادر منفی و Rh خون نوزاد مثبت است.

 

عفونت های دوران بارداری و تاثیر آن بر کم شنوایی نوزادان

 

عفونت های دوران بارداری مانند سرخک ، توکسوپلاسموز ، ویروس هرپس و سیتومگالوویروس ها می توانند باعث ایجاد کم شنوایی حسی عصبی در کودک شوند. اگر مادر در سه ماه اول حاملگی به سرخجه مبتلا شود احتمال بروز کم شنوایی حسی عصبی در نوزاد بین 5 تا 10 درصد است. اگر مادر مبتلا به سندروم سرخجه باشد احتمال کم شنوایی تا 70 درصد افزایش می یابد.

یکی از عوامل ایجاد کم شنوایی حسی عصبی یکطرفه در نوزادان سیفلیس مادرزادی می باشد. سیفلیس مادر زادی می تواند باعث کم شنوایی حسی عصبی دوطرفه هم شود.

 

بروز کم شنوایی نوزادان و کودکان به دلیل عوامل حین تولد

 

عوامل هنگام تولد به دلایل متنوعی باعث بروز کم شنوایی می شوند. اگر هنگام تولد عفونت هایی نظیر توکسوپلاسموز ، هرپس و سرخجه وجود داشته باشد احتمال بروز کم شنوایی حسی عصبی افزایش می یابد.

 

نمره آپگار پایین و ارتباط آن با کم شنوایی نوزادان و کودکان

 

نمره آپگار پایین در نوزادان یکی دیگر از عوامل کم شنوایی حسی عصبی در آنهاست. از دیگر عوامل موثر در این زمینه می توان به وزن کمتر از 1500 گرم اشاره نمود. اختلالات موجود در سر نوزاد که باعث غیر معمول شدن آناتومی آن شود می تواند باعث کم شنوایی شود.

 

زردی و تاثیر آن بر کم شنوایی نوزادان و کودکان

 

زردی یکی از عوامل مهم کم شنوایی در نوزادان است. همچنین تعویض خون نوزاد و تولد نوزاد نارس از دیگر عوامل مرتبط با کم شنوایی است.

 

دیگر عوامل موثر بر کم شنوایی نوزادان و کودکان

 

تحقیقات نشان داده است که نگهداری نوزاد در بخش مراقبت های ویژه می تواند منجر به کم شنوایی حسی عصبی شود.

صدمات فیزیکی هنگام تولد می توانند منجر به خونریزی مغزی یا شکستگی های استخوان های جمجمه شود.

آنوکسی یا کمبود اکسیژن میتواند باعث کم شنوایی در نوزاد شود.

اختلال در سیستم عصبی نوزاد یا ناهنجاری های عصبی که تاثیراتی در پردازش شنوایی یا روند های عصبی شنوایی دارد می تواند باعث بروز کم شنوایی حسی عصبی گردد.

 

سندروم های ژنتیکی عامل کم شنوایی نوزادان و کودکان

 

سندروم های ژنتیکی مانند سندروم اوشر ، داون و واردنبرگ مهم ترین سندروم هایی هستند که باعث کم شنوایی می شوند.

 

سابقه ی خوانوادگی مشکل شنوایی

 

نوزادانی که دارای سابقه ی خوانوادگی مشکلات شنوایی هستند احتمال بروز کم شنوایی را دارند.

 

عوامل کم شنوایی اکتسابی در نوزادان و کودکان

 

اوتیت مدیا (عفونت گوش میانی) و کم شنوایی در نوزادان و کودکان

 

شایع ترین دلیل بروز کم شنوایی در کودکان اوتیت مدیا (عفونت گوش میانی) می باشد. اوتیت مدیا عفونت گوش میانی است که باعث تجمع مایع پشت پرده گوش (فضای گوش میانی) می شود. مایع تجمع یافته می تواند عفونی باشد و یا اینکه از نوع سروز(معمولی) باشد. کم شنوایی ناشی از اوتیت مدیا در کودکان به صورت نوسانی است. اگر اوتیت مدیا در مراحل ابتدایی باشد باعث ایجاد کم شنوایی خفیف تا ملایم می شود. اما اگر دائمی شود می تواند تا کم شنوایی متوسط هم پیشرفت کند. علایم کم شنوایی ناشی از اوتیت مدیا در کودکان مختلف است و می تواند به صورت مایع غیر عفونی که باعث درد در گوش و تب و کم شنوایی خفیف می شود باشد. ممکن است مایع عفونی شود و در دوره هایی مکرر کودک را درگیر کند و پارگی پرده گوش و بروز کم شنوایی دائمی را قطعی کند.

حدود 75 درصد از کودکان تقریبا تا سن 3 سالگی حداقل یکبار دچار اوتیت مدیا می شوند. اگر اوتیت مدیا به موقع درمان شود علائم آن برطرف می گردد و شنوایی کودک به حالت طبیعی باز می گردد.

کودکان دارای اوتیت مدیا علائم مختلفی را نشان می دهند

 

تب ، درد گوش ، کم شدن شنوایی و توجه کودک ، بلند کردن صدای تلویزیون ، درست متوجه نشدن کارهایی که از کودک خواسته می شود ، بی قراری کودک و بردن دست به سمت گوش بیش از حد و یا بازی کردن با گوش از علائم اوتیت مدیا در کودکان است.

 

عفونت های ناشی از بیماری های مختلف و تاثیر آنها بر کم شنوایی نوزادان و کودکان

 

مننژیت ، اوریون ، سرخک ، سیاه سرفه ، آبله مرغان و آنفلونزا می توانند باعث بروز کم شنوایی در کودکان شود. شایعترین علت کم شنوایی یکطرفه در کودکان بیماری اوریون است. مننژیت دومین دلیل کم شنوایی حسی عصبی در کودکان است. همچنین مخملک می تواند باعث بروز اختلالاتی در گوش داخلی و بروز کم شنوایی حسی عصبی شود.

 

کم شنوایی ناشی از پارگی پرده گوش در کودکان

 

ایجاد سوراخ در پرده ی گوش می تواند به دلیل بروز عفونت گوش و ایجاد فشار مثبت شدید پشت پرده گوش ایجاد شود. همچنین آسیب های ناشی از جسم خارجی و ضربه میتواند باعث پارگی پرده گوش و بروز کم شنوایی انتقالی شود.

 

کم شنوایی در نوزادان در اثر دارو های سمی برای گوش

 

تجویز آنتی بیوتیک هایی مانند جنتامایسین می تواند منجربه کم شنوایی حسی عصبی دائمی شود. در برخی کودکان تجویز دگزامتازون می تواند باعث بروز کم شنوایی شود.

 

ضربه به سر و ایجاد کم شنوایی در نوزادان و کودکان

 

ضربه شدید و جدی به سر می تواند باعث خونریزی مغزی ، شکستگی استخوان جمجمه و استخوان گیجگاهی و یا اختلال در حلزون و دیگر ساختار های گوش شود و باعث کم شنوایی در کودک شود.

 

مواجهه با صداهای بلند و ایجاد کم شنوایی در کودکان

 

گوش کودکان همانند بزرگسالان به صداهای بلند حساس است و مواجهه با صداهای بلند می تواند منجر به آسیب سلولهای مویی گوش شود.

 

رفتار نوزادان و کودکان

نوزادان در سنین مختلف واکنش های متنوعی به صداها دارند. با بررسی این رفتار ها می توان وضعیت طبیعی شنوایی فرزندانتان را بسنجید.

 

نوزادی (بدو تولد تا 4 ماهگی)

نوزاد تازه متولد شده با صدا از خواب بیدار می شود.

نوزاد به صدا ها واکنش می دهد و به صدای آشنا لبخند می زند.

هنگامی که بی قرار است با صداهای آشنا آرام می گیرد.

4 تا 7 ماهگی

نوزاد سرش را به سمت صدا می چرخاند و منبع صدا را جستجو می کند اما مکان دقیق آن را نمی تواند پیدا کند.

نوزاد چشم های خود را به سمت منبع صدا می چرخاند.

 

7 تا 9 ماهگی

نوزاد در این سن قادر به ردیابی صداهای طرفین با استفاده  از چرخاندن سر و صدا هایی است که از پایین گوش می آید می باشد. نوزاد صداهای پایین گوش خود را دقیقا شناسایی می کند و سرش را به آن سمت می چرخاند.

نوزاد صداهای بی معنا از خود تولید می کند (غان و قون).

نوزاد به صدا های وسایل اسباب بازی مختلف توجه می کند.

نوزاد به صدای گفتار افراد آشنا توجه می کند و لبخند می زند.

 

9 تا 13 ماهگی

در این سن نوزاد صداهای طرفین و پایین را دقیقا شناسایی می کند.

کلماتی مانند نه و آره را می فهمد.

کودک در این سن نسبت به اسم خودش واکنش نشان می دهد.

صداها و کلمات ساده را می تواند تقلید کند.

نوزاد در این سن می تواند به اسامی اسباب بازی های مورد علاقه ی خود اشاره کند.

13 تا 16 ماهگی

در این سن کودک علاوه بر توانایی های ذکر شده می تواند صداهای طرفین ، بالا و پایین را به طور دقیق شناسایی کند.

نوزاد در این سن از صدای خودش برای جلب توجه دیگران استفاده می کند.

برخی از اصوات را تکرار می کند.

 

16 تا 21 ماهگی

در سن 16 تا 21 ماهگی کودک می تواند صدا های جهت های مختلف را به طور دقیق شناسایی کند و سرش را به طرف آنها بچرخاند.

کودک ده تا بیست کلمه را تولید می کند.

به اشیای مختلف اشاره می کند.

کودک در این سن به صحبت های شما گوش می دهد.

ممکن است نام اشیای اطراف خود را یاد بگیرد و آنها را بگوید.

کارهای ساده ای که از کودک خواسته می شود را انجام می دهد.

 

21 تا 24 ماهگی

کودک صدا ها را در هر موقعیتی که باشد شناسایی می کند و به سمت آنها می چرخد.

جملات ساده ی دوکلمه ای بیان می کند و چند جمله را در کنار هم قرار می دهد.

کلمات مختلفی را به کار می برد.